Vai trò và tác dụng của cây xanh trong hệ sinh thái đô thị ở TP.HCM

Theo nhiều nghiên cứu, cây xanh có thể hấp thụ tới 6% các loại khí thải độc. Cây xanh sẽ giúp lọc bớt bụi bẩn, đồng thời thải ra nhiều O2.

Bên cạnh đó, cây xanh còn có tác dụng hấp thu bức xạ, thải ra hơi nước làm không khí bức bối của đô thị trở nên mát mẻ, trong lành hơn. Đồng thời, khi ánh sáng mặt trời gay gắt, tán cây sẽ che chở cho con người, tránh những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Ngoài ra cây xanh còn giúp chắn gió và giảm tiếng ồn, giúp cuộc sống của người dân trở nên yên tĩnh hơn. Vậy nên vai trò và tác dụng của cây xanh trong hệ sinh thái đô thị ở TP.HCM rất cần thiết

Cây xanh đô thị: vai trò và vị trí của nó

Cây xanh đô thị là khoảng xanh thực vật được thuần dưỡng, bố trí hợp lý trong không gian đô thị. Nó có lịch sử và chức năng đặc biệt của nó. Cây xanh đô thị Việt Nam có những nguyên mẫu đồng nhất với cây xanh nhiệt đới nói chung, đồng thời nó cũng có bản sắc riêng. Thí dụ Cây Cau VN không là cây Thốt Nốt KPC. Các chức năng của cây xanh đô thị là nâng cao hiệu ích sinh thái đô thị; là tài nguyên quan trọng của xã hội; là để làm đẹp, làm cảnh quan cho đô thị văn minh; là chức năng hoàn thiện bố cục xây dựng thành phố.

Vai trò và tác dụng của cây xanh trong hệ sinh thái đô thị ở TP.HCM - Ảnh 1

Các hình thái bố trí cây xanh đô thị hiện đại và trong tương lai

– Tạo ra vùng đất màu xanh theo hướng từ ngoại thành kết nối thẳng vào trung tâm thành phố và hình thành vòng đai xanh ngoại thành (mà ta sẵn có), như Paris, Mascơva đã từng làm.

– Vành đai trồng rừng theo các quốc lộ cao tốc, cạnh các cầu vượt trong tương lai với vùng lục hóa. Cây xanh làm chức năng ngăn cách, làm giảm nhẹ mức ô nhiễm và làm giảm sự căng thẳng cho người lái xe. Cầu vượt là một công trình kiến trúc, kết hợp với vành đai lục hóa, làm cho kiến trúc của trung tâm thành phố đẹp và hoàn hảo hơn.

– Xanh hóa quảng trường: Quảng trường phải dựa vào cảnh quan và màu xanh, tạo ra các hàng cây ven đường, vùng nghỉ ngơi, vùng ngắm cảnh, những kiến trúc thuộc vùng xanh hóa. Đây là một loại rừng thưa, cây có hình dáng đặc biệt, có bóng râm, thường là những thảm cỏ, vườn hoa khoáng đạt, dễ chịu.

– Xanh hóa các vùng tiểu khu cư trú: Đây là những vùng xanh nhỏ, quan tâm chức năng sinh hoạt của nhân dân, thuận lợi cho nhân dân, không trồng cây nhiều cành lá, tán thấp. Cần quan tâm bố trí cây cối theo kiểu thiên nhiên, hình thành hay phấn đấu giữ cảnh quan đa dạng, nhiều tầng lớp xanh hóa. Trồng những cây trên mặt bằng gần công trình nhà ở. Bắt đầu từ vành đai ngoại thành, nôi vào cho tới các trục đường tiểu khu, phải có các loại cây xanh tốt quanh năm, gồm những cây bụi nhỏ, một số cây leo, dây leo để xanh hóa phần lớn lề đường, tường nhà… Các mảnh đất ở trung tâm tiểu khu, giữa các tòa nhà, cần trồng các thảm cỏ, dựng các tượng nhỏ, tạo một số công trình kiến trúc mỹ thuật như lâu, các… kiểu dáng VN. Chú ý bố trí ngang dọc giao nhau, tạo thế ngăn cách các sân vườn giữa các căn hộ, tạo ra hiệu ứng thị giác tốt nhất. Chú ý các loại cây màu vàng, đỏ, trắng.

– Làm xanh hóa gia đình. Đây không thuộc phạm trù những biện pháp về văn hóa công cộng. Đây là phương pháp bổ sung, nhằm làm tăng thêm tổng lượng màu xanh thành phố. Người Nhật có lý luận “tỉ lệ màu xanh thị giác” và họ chủ trương “đem màu xanh vào tận nhà”, xem đây là một tiêu chí trong trang trí nội thất, cần quan tâm đến chậu cảnh, chậu cây to, nhỏ các loại, các cây treo rũ, dây leo, kết hợp ánh sáng mặt trời và ánh sáng nhân tạo. Quan tâm việc xanh hóa trong thiết kế ban công và sân vườn. Chú ý việc nhìn từ trong nhà ra ngoài và từ ngoài vào ban công và sân vườn.

Vai trò và tác dụng của cây xanh trong hệ sinh thái đô thị ở TP.HCM - Ảnh 2

– Các phương thức làm xanh tổng hợp đô thị: Tổ chức ngân hàng cây trồng, quy hoạch khu vực có định lượng số cây cần phải có trong khu vực. Khi công trình bắt đầu thì bộ phận quy hoạch sẽ tới, cùng bên công trình bứng cây đưa vào “ngân hàng cây”, sau khi xây dựng xong, thì đưa vào trồng lại đúng nơi quy hoạch. Có thể sử dụng khái niệm: vườn cây hóa thành phố, tức làm xanh hóa nơi công cộng bằng những công viên vừa và nhỏ và tiến hành, xây dựng những công viên lớn, bằng nhiều loại cây, hoa, cỏ, suối nước, đài nước, hòn non bộ, tượng điêu khắc, những kiến trúc trang trí mỹ thuật tinh vi, phục vụ thưởng thức, vui chơi, tiêu khiển…

Từ đó nâng lên xây dựng loại công viên như là một thiên nhiên thật giữa lòng thành phố. Một sự thu hẹp vũ trụ,  là nơi thích hợp để tu tâm dưỡng tánh, là nơi để “về quê nghỉ hưu” thích hợp v.v… Xây dựng công viên chuyên doanh mà Đầm Sen, Suối Tiên đang theo đuổi, nâng lên hơn nữa, mang tính tham dự, tính trí thức, tính thú vị. Tất cả những điều nêu trên, nằm trong khái niệm các công viên hiện đại, mà tiêu chuẩn của nó phải như sau: Phải mới lạ: cây mới nhập, vườn thú vật, vườn ươm, khu phong cảnh, nhập cả vườn bách thú.

Phải cầu toàn: vườn thú hoang dã quốc gia, đến một bảo tàng chim, thú, cây. Phải chuyên sâu: từ tổng hợp phát triển thành chuyên ngành. Phải có chiều sâu lịch sử. Màu xanh thiên nhiên là bạn thân thiết của con người. Nó chứa đựng nguồn nhựa sống vô tận. Cây cối màu xanh là tượng trưng cho văn minh đô thị thế kỷ 21, là tiêu chí của thành phố hiện nay và trong tương lai của chúng ta.

Các vấn đề thực tế của cây xanh của TPHCM

Cây xanh của TP Hồ Chí Minh có quá trình lịch sử, có các tính chất ưu, khuyết của nó. Vấn đề chọn lựa mô hình bố trí cây xanh theo các hướng nêu trên, và chọn lựa giống loại cây mới hoặc cây truyền thống; vấn đề giữ gìn vốn cây xanh sẵn có: vấn đề nghiên cứu, nhập các loại mới. Việc bảo vệ vành đai xanh ngoại thành TPHCM; vấn đề cây xanh ở những đô thị mới; cải tạo cây xanh ở những đường phố; vấn đề vườn ươm, vốn cây; việc tiếp thu có chọn lọc vốn cây trồng do thời Pháp để lại; cây mang “bản sắc Sài Gòn 300 năm” là những vấn đề vừa có tính cơ bản, vừa mang tính thời sự nóng hổi, mà tất cả chúng ta cần quan tâm.

Hội HLCC là hội của những người tâm huyết, là hội của những người làm nghệ thuật về cây cảnh của TP, chúng tôi muốn nêu một số điều góp nhặt từ các nơi, từ các sách báo có được, để giới thiệu cho tất cả chúng ta, như một đóng góp nhỏ. Cây xanh đô thị luôn được xem là một trong những yếu tố phản ánh văn minh thành phố. Nó có vai trò to lớn trong việc hạn chế bớt những tác động tiêu cực của quá trình công nghiệp hóa, làm đẹp cho cảnh quan và cải thiện môi trường sống của con người.

Nguồn tổng hợp

, , , ,