Du lịch thủy cung với 4 loài sinh vật quý hiếm dưới đáy biển

Mời các bạn cùng thám hiểm dưới lòng địa dương để khám phá những loài sinh vật độc đáo ẩn mình dưới làn nước biếc.

Sinh vật biển là các loài động vật, thực vật, vi khuẩn, vi-rút rất đa dạng sinh sống trong thế giới đại dương. Hầu hết các nhà khoa học đều cho rằng sự sống bắt nguồn từ đại dương từ khoảng 3 tỉ năm trước. Một nghiên cứu rất lớn mới đây (2012) cho rằng có khoảng hơn 700,000 cho đến gần 1 triệu loài sinh vật biển; các nhà khoa học tin rằng hơn 1/3 trong số chúng vẫn chưa được phát hiện và có khả năng sẽ được phát hiện trong thế kỉ này. Hãy cùng bài viết tìm hiểu 4 loài sinh vật quý hiếm dưới đáy biển

Cá mỹ nhân Dugong

Du lịch thủy cung với 4 loài sinh vật quý hiếm dưới đáy biển - Ảnh 1

Sở dĩ Dugong được âu yếm gọi là cá mỹ phẩm bởi chúng có hình dáng khá giống con người, nhất là dáng điệu lúc cho con bú. Dugong cũng giống cá voi, thủy tổ của chúng trước kia từng sống trên cạn, đến khi lục địa chuyển thành đại dương, dòng họ Dugong mới “chuyển hộ khẩu” xuống nước sinh sống Môi trường thay đổi, cơ thể chúng cũng thay đổi để thích nghi: chi trước thành vây, chi sau thoái hóa, đuôi thú biến thành đuôi cá.

Duy cặp vú non cái vẫn đầy đặn như xưa. Khi cho con bú, Dugong mẹ vẫn dùng một chiếc vây ngực để ôm con, một chiếc bơi để giữ cơ thể nằm trên mặt nước để thở. Mỗi lần khai hỏa nở nhụy, Dugong chỉ đẻ một con. Con non đẻ ra đã biết bơi ngay và sống cùng với mẹ cho đến khi hoàn toàn trưởng thành, có thể “tự lực cánh sinh”. Loài cá mỹ nhân Dugong này phân bố ở Ấn Độ Dương và phía nam biển Trung Quốc. Chúng vừa có giá trị kinh tế cao vừa là một loài cá cảnh đẹp và lạ mắt. 

Ốc anh vũ

Du lịch thủy cung với 4 loài sinh vật quý hiếm dưới đáy biển - Ảnh 2

Ốc anh vũ được mệnh danh là “tầu ngầm sống” bởi nơi ngụ cư của chúng sâu vài trăm mét dưới đáy biển vùng nhiệt đới hoặc á nhiệt đới. Chúng có thể tự do điều tiết sự phân bố khí trong buồng khí của cơ thể để điều khiển sự chìm nổi và phun nước để di chuyển trong làn nước xanh như hoạt động của một chiếc tàu ngầm bên dưới lòng biển cả. Đây là một loài động vật nhuyễn thể rất cổ xưa, có từ cách đây 350 triệu năm. Hiện nay tập hợp của chúng chỉ còn lại 4 giống nên được coi là hóa thạch sống.

Chúng có bộ giáp cứng rất đẹp với những hoa văn gợn sóng màu xám đỏ xen kẽ và lớp xà cừ trắng bạc lóng lánh bên trong. Thân ốc mềm nằm đối xứng hai bên trong lớp vỏ. Từ trung tâm vỏ ốc ra đến miệng có những lớp màng ngăn, chia vỏ thành hơn 30 buồng khí, cơ thể ốc chỉ chiếm ngăn ngoài cùng, các gian còn lại đều bỏ trống. Giữa các buồng có ống thông để điều tiết thể tích khí phân bố giúp ốc chìm hoặc nổi tùy ý. Quanh miệng ốc và 2 cạnh đầu có 90 xúc tu, trong đó có 2 cái chập lại rất dày, sau khi co vào, vỏ ốc lấp kín lại để tự vệ. Khi vồ mồi, toàn bộ xúc tu đều mở ra.

Khi nghĩ ngơi, các xúc tu có lại, rụt vào vỏ, chỉ để lại một vài cái “cảnh giới giang hồ”. Ốc anh vũ thường nằm phục dưới đáy biển sâu, chúng bò bằng các xúc tu, phục kích trong đá san hô và đá, đôi khi phun phễ để di chuyển. Vào những buổi chiều hoặc sau cơn bão, từng đàn ốc anh vũ có thể nổi lên mặt nước một chút để “ngắm cảnh” rồi lại lùi về bên dưới lòng biển bao la.

Thỏ biển (aplysia)
Du lịch thủy cung với 4 loài sinh vật quý hiếm dưới đáy biển - Ảnh 3

Thỏ biển không hề có họ hàng gì với chàng Bernie mà đây là một loài động vật biển có 2 cặp xúc tu trên đầu, cặp trước là ống xúc giác, cặp sau là ống khứu giác. Khi bò, 2 cặp xúc tu này vươn về phía trước và 2 bên, khi nằm yên dựng đứng lên trên trông rất giống cặp tai thỏ nên được gọi là thỏ biển. Thỏ biển là động vật nhuyễn thể, thuộc loại có vỏ sống ở vùng biển cạn. Nhưng vỏ đã thoái hóa thành màng cutin không xoáy ốc, trông suốt vùi dưới lớp màng ngoài ở phần lưng, bề ngoài không nhìn thấy. Thỏ biển ăn các loại rong biển. khi ăn loại rong biển nào thì nó sẽ có màu sắc của loại rong biển đó.

Ăn tảo đỏ, mình nó đỏ như hoa hồng. Ăn tạo mực nó biến thành màu nâu sẫm, có con lại mọc lông nhung. Do đó, hình dạng và màu sắc của nó lẫn vào trong môi trường cư trú. Đó cũng là cách đặc biệt để tránh kẻ thù. Thỏ biển có một “bí kíp” phòng ngự rất tốt. Trong cơ thể thỏ biển có 2 tuyến dịch: Trong cơ thể thỏ biển có 2 tuyến dịch: tuyến mày tím ở dưới rìa màng ngoài. Khi gặp kẻ địch, nó phun ra dịch màu tía làm cho nước biển ngầu lên màu tím, thoát khỏi tầm nhìn của địch để chạy trốn. Và tuyến độc khác nằm ở trước màng ngoài, có thể tiết ra dịch trắng như sữa mang tính axit, mùi khó ngửi, đó là thứ vũ kí hóa học của nó. Mùa xuân là mùa sinh sản của thỏ biển.

Thỏ biển lưỡng tính giao phối dị thể. Cách giao phối của chúng rất đặc biệt: thường giao phối tập thể, cứ khoảng 5 đến vài chục con nối thành một chuỗi. Lúc đó, con đầu tiên làm con cái, tiếp đó làm con đực, con sau lại làm con cái, cứ như vậy kéo dài ra. Trứng rụng  trong quá trình giao phối hoặc sau khi tách ra vài giờ. Chúng đẻ rất nhiều trứng, nhưng trứng thụ tinh không nhiều lắm, đều được bọc trong sợi keo. Người Quảng Đông gọi bọc trứng thỏ biển này là “sợi bột biển”, là một nguyên liệu chế biến món ăn thượng hảo hạng, đồng thời cũng là thuốc tiêu viêm thanh nhiệt. 

Hải tiêu: động vật hay thực vật?

Du lịch thủy cung với 4 loài sinh vật quý hiếm dưới đáy biển - Ảnh 4

Hải tiêu là “con 100%, nhưng trông chúng không khác gì thực vật. Dòng họ nhà hải tiêu phân bố khắp các vùng lãnh hảo, từ vùng ngập nước thủy triều (nước lợ) đến những vùng biển sâu hàng nghìn mét. Hải tiêu bám dày đặc bên dưới vỏ tàu làm ảnh hưởng đến tốc độ chạy tàu, gây tốn nhiên liệu, bám đường ống ngầm làm tắc ống. Tuy nhiên tội lỗi như thế nhưng hải tiêu lại có công lớn trong việc nghiên cứu nguồn gốc động vật có xương sống trong quá trình tiến hóa bởi chúng được liệt vào loài động vật này (phần đuổi hải tiêu non có sợi xương sống mãnh).

Hải tiêu có thể sinh sản từ thân mọc ra một mầm non. Mầm này lớn dần lên rồi rời khỏi thân mẹ hoặc sinh sản hữu tính. Khi đó, hải tiêu trở thành lưỡng tính, trứng và tinh trùng không chín đồng thời nên không thể tự thụ, hải tiêu đành “quan hệ” với con khác để duy trì nòi giống. Hình dạng hải tiêu hao hao giống quả cà, có lúc giống một chiếc ấm pha trà loại nhỏ hoặc một đóa hoa bừng nở. Nếu chọc tay vào, hải tiêu sẽ phản ứng bằng cách phun ra một dòng nước rất mạnh để…hù dọa đối phương.

Sau đó chúng rũ mềm xuống như bông. Hải tiêu con rất giống nòng nọc, mắt, não và đuôi rất phát triển, ở giữa có một sợi xương sống. Mặt lưng sợi xương sống có một ống thần kinh đi thẳng đến tận đầu mút của thân, họng có mang và hải tiêu non có thể tự do bơi lội. Sau vài giờ, đầu mút của thân mới dần dần lồi ra, hút bám vào vật thể khác. Tiếp đó, đuôi héo đi rồi mất hẳn, cuối cùng chỉ giữ lại một đốt thần kinh.

Việt Nam có rất nhiều loài động vật biển quý. Tuy nhiên, rất nhiều loài như rùa biển, bò biển,… đã bị suy giảm khá nhiều về số lượng và đang có nguy cơ tuyệt chủng cao theo Sách đỏ quốc tế (IUCN). Hãy cùng tìm hiểu về những loài sinh vật biển này và tìm cách bảo vệ chúng nhé!

Nguồn tổng hợp


 

, , , ,