Bản đồ mới về các kho báu dưới đáy biển ở Tây Ban Nha

Kho báu của những con tàu đắm tưởng vĩnh viễn bị chôn vùi dưới đáy đại dương, nhưng khi được trục vớt những kho báu trăm tỷ này lại khiến cho nhiều người phải sửng sốt

Những xác thuyền vận chuyển vũ khí mà người Tây Ban Nha dùng để chở vàng và bạc từ các thuộc địa ở châu Mỹ về nước trong khoảng thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, hiện đang nằm ở đâu? Bộ Văn hóa Tây Ban Nha đang có kế hoạch thống kê chính xác chúng để bảo vệ và khai thác tốt hơn các kho báu dưới đáy biển.

Xác đinh tổng thể kho báu

Hiện nay trên thế giới, Tây Ban Nha là quốc gia đầu tiên có được bản danh sách liệt kê các kho báu của họ bị vùi lấp dưới các đáy đại dương. Danh sách này do Công ty Nerea Arqueología Subacuática thực hiện. Từ trước đến nay, đã có rất nhiều bản đồ xác định các xác tàu cổ chìm tại Địa Trung Hải và Đại Tây Dương được lập ra, nhưng tất cả chỉ cho thấy được một phần kho tàng khảo cổ dưới dại dương. Bởi lẽ còn hàng nghìn trường hợp người ta không biết trong hoàn cảnh nào các thuyền chở đầy vàng, bạc và tư liệu quan trọng đối với lịch sử Tây Ban Nha lại bị chìm xuống biển.

Bản đồ mới về các kho báu dưới đáy biển ở Tây Ban Nha - Ảnh 1

Theo đánh giá của các chuyên gia, toàn bộ số tài sản bị chôn vùi dưới các đáy đại dương hiện vào khoảng 116 tỉ euro. Tuy nhiên, một số ngươi khác lại cho rằng không thể định giá được những thứ đã trở thành lịch sử đang bị lưu lạc dưới làn nước biển  trong xanh. Bởi lẽ, những giá trị tài chính của chúng không quan trọng, mà cái đáng giá hơn cả là giá trị lịch sử của chúng. Luật pháp Tây Ban Nha cấm buôn bán những gì thuộc về tài sản quốc gia. “Điều quan trọng là ngươi dân Tây Ban Nha cần hiểu được quy định này của pháp luật” – Javier Noriega, một nhà khảo cổ học trẻ tuổi làm việc cho Công ty Nerea Arqueología Subacuática nhấn mạnh.

Giống như phần lớn các đồng nghiệp của mình, Noriega kịch liệt phản đối các phương thức khai thác của các công ty săn tìm báu vật đại dương. “Đối vói những nhà khảo cổ học Tây Ban Nha, một xác tàu chìm không thể coi như một mặt hàng có thể sinh lợi. Chúng tôi không gọi đó là một kho báu, cái chúng tôi quan tâm là lịch sử để lại trên những xác tàu này” – Noriega giải thích thêm. Bản kiểm kê các xác tàu chìm vừa được công bố trên vẫn chưa phải là hoàn chỉnh. Nó chỉ liệt kê những xác tàu chìm đã được xác định rõ ràng nhất. Các nhà khảo cổ học thuộc Chương trình quốc gia về tìm kiếm khảo cổ dưới đáy đại dương của Tây Ban Nha làm việc theo một logic chặt chẽ: chỉ bảo vệ những gì họ đã xác định được.

Bretendona (1554), Angel Bueno (1563), Nuestra Seora de la Concepción (1715), Seora de las Mercedes (1804) là những tàu bị chìm xuống biển trong khoảng từ thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 19 đã được xác định vị trí rõ ràng. Trên các tấm bản đồ hàng hải cổ, các chiến thuyền Tây Ban Nha được mệnh danh là những “tên trộm” lớn nhất đại dương và nhờ chúng, Tây Ban Nha trở thành quốc gia giàu có nhất châu Âu thời bấy giờ. Từ năm 1503, năm ra đời cảng biển Casa de Contratacidn ở Séville, việc di chuyển bằng tàu thuyền trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Những trận bão biển, lỗi kỹ thuật, các trận đánh lớn trên biển hoặc đơn giản là những vụ  cướp tàu thường chôn vùi vô số vàng bạc châu báu của Tây Ban Nha xuống đáy các đại dương.

Tranh giành kho báu

Những vụ tranh chấp khai thác xác thuyền bị chìm dưới biển không phải hiếm gặp. Trong số các vụ đó, đình đám nhất là vụ Odyssey. Ngày 18-5-2007, Odyssey, một công ty chuyên về tìm kiếm xác tàu chìm dưới biển của Mỹ, đã phát hiện một xác tàu chìm chứa 500.000 đồng tiền vàng và bạc ước tính trị giá khoảng 500 triệu euro trong một khu vực gần bờ biển Tây Ban Nha. Chính quyền Tây Ban Nha lo sợ rằng phía công ty Mỹ sẽ lấy đi toàn bộ kho báu trên nên đã lên tiếng đòi lại. Vụ tranh chấp đã được đưa ra trước luật pháp Mỹ.

Bản đồ mới về các kho báu dưới đáy biển ở Tây Ban Nha - Ảnh 2

Trong lúc chờ đợi phán quyết cuối cùng của Tòa án liên bang Mỹ, các thẩm phán thành phố Tampa (bờ Tây bang Florida) đã ra phán quyết rằng xác tàu trên là do phía Mỹ tìm thấy và nó thuộc quyền khai thác của họ là điều đương nhiên. Bộ Văn hóa Tây Ban Nha lập tức phản ứng và sử dụng các biện pháp phòng ngừa nhằm xua đuổi những kẻ săn báu vật đại dương. “Chúng tôi không có những công nghệ và thiết bị có khả năng làm việc trong điều kiện tốt dưới đáy đại dương. Những kẻ săn tìm báu vật luôn đến trước chúng tôi” – Javier Noriega cho biết.

Chính vì thế, dự án lập bản đồ mới về các kho báu dưới đáy các đại dương của Bộ Văn hóa Tây Ban Nha là minh chứng cho thấy sự thay đổi của chính phủ nước nà liên quan tới những xác tàu chìm của họ dưới đáy biển. Thực tế thì từ lâu, Chính phủ Tây Ban Nha vốn chẳng mặn mà gì với những kho báu của họ dưới các đại dương. Các tòa án Mỹ lên tiếng bênh vực Odyssey khi chỉ ra sự kém nhiệt tình của chính quyền Madrid trong việc thu hồi tài sản của ông cha họ bị chìm dưới đáy biển.

“Đây là một con thuyền bị bỏ rơi, chúng tôi không biết ai là chủ của chúng. Chính phủ Tây Ban Nha đã không cố gắng chứng tỏ họ là ngươi thừa kế của xác thuyền này” – Một thẩm phán bang Florida đánh giá trong một phán quyết liên quan tới vụ tranh chấp Santa Margarita, một thuyền cổ của Tây Ban Nha bị chìm, giữa chính quyền Madrid và Công ty săn báu vật đại dương của Mỹ Mel Fischer. Nhờ vào bản kiểm kê mới này, kể từ nay, Tây Ban Nha sẽ dễ dàng đòi những xác tàu của họ được các công ty truy tìm kho báu đại dương tìm thấy. Các nhà khảo cổ học Tây Ban Nha rất hoan nghênh thái độ trên của chính quyền Madrid.

Odyssey Marine Exploration tỏ ra ngạc nhiên trước cách bảo vệ tài sản của người Tây Ban Nha dưới đại dương. Greg Stemm, đồng sáng lập Odyssey cho biết: “Nếu Tây Ban Nha không tìm kiếm mà chỉ vẽ ra như vậy, những kho báu này sẽ bị bỏ rơi dưới đáy các đại dương. Và về lâu dài thì chứng cũng sẽ bị phá hủy hết”.

Nguồn tổng hợp

, , , ,